همهٔ مقاله‌هامبحث ۹ — بتن

درصد آرماتور طولی ستون: حد بالا یک عدد ثابت نیست

۶ دقیقه خواندن

حد پایین درصد آرماتور طولی ستون در هر دو ردهٔ شکل‌پذیری یکسان و ساده است: یک درصد. حد بالا اما به سه چیز بستگی دارد — ردهٔ شکل‌پذیری، محل وصله، و نوع فولاد. همین سه شرط باعث می‌شود پاسخ «حداکثر چند درصد؟» بدون دانستن بافت، غلط باشد.

شکل‌پذیری متوسط — بند ۹-۲۳-۳-۲-۲-۱

در این رده بازهٔ مجاز یک تا چهار و نیم درصد است، ولی در محل وصله‌ها سقف بالاتری پذیرفته می‌شود.

مبحث نهم مقررات ملی ساختمانبند ۹-۲۳-۳-۲-۲-۱صفحهٔ 342
«در ستون‌ها نسبت آرماتور طولی نباید کمتر از یک درصد و بیشتر از چهار و نیم درصد در نظر گرفته شود. مقدار آرماتور در محل وصله‌ها باید حداکثر برابر شش درصد در نظر گرفته شود.»
از متن رسمی سند

شکل‌پذیری زیاد — بند ۹-۲۳-۴-۲-۲-۱

در ردهٔ شکل‌پذیری زیاد بازهٔ کلی یک تا شش درصد است — و بند بلافاصله یک استثنای مهم برای فولاد S400 اضافه می‌کند.

مبحث نهم مقررات ملی ساختمانبند ۹-۲۳-۴-۲-۲-۱صفحهٔ 348
«در این اعضاء نسبت آرماتور طولی نباید کمتر از یک درصد و بیشتر از شش درصد در نظر گرفته شود. محدودیت حداکثر مقدار آرماتور باید در محل وصله‌ها نیز رعایت شود. در مواردی که آرماتور طولی از نوع فولاد S400 است، نسبت آرماتور در خارج از محل وصله‌ها به حداکثر چهار و نیم درصد محدود می‌شود.»
از متن رسمی سند

نوع فولاد در خروجی جدول‌های ETABS نمی‌آید. یعنی برای ستونی با ρ بین ۴٫۵ تا ۶ درصد در ردهٔ شکل‌پذیری زیاد، هیچ ابزار خودکاری نمی‌تواند قاطعانه بگوید قبول است یا مردود — پاسخ به نوع فولاد بستگی دارد. حکم قطعی دادن در این بازه، ادعایی است که داده پشتش نیست.

چطور ρ را از خروجی حساب کنیم

اگر جدول خروجی مستقیماً نسبت آرماتور را می‌دهد، همان ملاک است. در غیر این صورت ρ = As / (b×h) محاسبه می‌شود که As سطح کل آرماتور طولی و b×h سطح مقطع بتن است.

دقت کنید که واحد سطح آرماتور در فایل‌های مختلف میلی‌متر مربع یا سانتی‌متر مربع است و اختلافشان ۱۰۰ برابر. برای درک مقیاس: ستون ۵۰۰×۵۰۰ با یک درصد آرماتور یعنی ۲۵۰۰ میلی‌متر مربع، که همان ۲۵ سانتی‌متر مربع است.

خلاصهٔ عملی

وضعیتحد پایینحد بالا
شکل‌پذیری متوسط — خارج وصله۱٪۴٫۵٪
شکل‌پذیری متوسط — محل وصله۱٪۶٪
شکل‌پذیری زیاد — حالت کلی۱٪۶٪
شکل‌پذیری زیاد — فولاد S400، خارج وصله۱٪۴٫۵٪

این مقاله مرجع نیست؛ ارجاع به مرجع است. پیش از هر تصمیم طراحی، بند و صفحهٔ ذکرشده را در نسخهٔ رسمی سند کنترل کنید. تأیید نهایی و مسئولیت طراحی با مهندس دارای صلاحیت است.

ببینید CENIA کدام حدها را در برابر متن رسمی راستی‌آزمایی کرده